Copyright: ©
Жаштар көңүл чордонунда: адистер кыргызстандыктарды ВИЧке тестирлөөдөн активдүү өтүүгө чакырды
01.12.2025 / Просмотров: 13378
2025-жылдын 1-декабрында Бишкекте быйылкы жылы «Өзүңө жана ар бир адамга кам көрүү менен ВИЧти жеңели» деген чакырык алдында өтүп жаткан Дүйнөлүк СПИДге каршы күрөшүү күнүнө арналган пресс-кафе болуп өттү. Республикалык гемоконтакттык вирустук гепатиттерге жана ВИЧке көзөмөл борбору Саламаттык сактоо министрлиги, ЮНФПА, ЮНЕЙДС жана Бүткүл дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму менен биргеликте эпидемиологиялык абалдын негизги багыттарын, 2025-жылдагы чакырыктарды жана алдын алуунун жана эрте диагностиканын жаңы ыкмаларын сунушташты.
2025-жылдын 1-октябрына карата Кыргыз Республикасында ВИЧ инфекциясынын 15 183 учуру катталган. Анын 14 285и — кыргызстандыктар (чет өлкөдө жүргөн мекендештерибизди кошкондо), 898и — чет өлкөлүк жарандар. Кыргызстандагы бардык ВИЧ менен жашаган адамдар, жарандыгына жана жашаган жери кандай болушуна карабастан, акысыз дарылоо менен камсыздалат. Катталган бардык адамдардын 60%дан ашыгы — 20–39 жаштагы жаш эркектер жана аялдар. Негизги жугуу жолу жыныстык катнаш бойдон калууда, бул сексуалдык жана репродуктивдик саламаттык, жоопкерчилик жана маалыматтуулук боюнча ачык сүйлөшүүнүн зарылдыгын көрсөтөт. Башкы көйгөйлөрдүн бири — кеч аныкталуу, бул дарылоону өз убактысында баштоого тоскоол болуп, оор кесепеттерге алып келиши мүмкүн. Ошого карабастан, бүгүн ВИЧке тестирлөө ар бир адам үчүн жеткиликтүү — мамлекеттик медициналык уюмдарда да, көчмө акцияларда да.
Саламаттык сактоо министрлигинин Коомдук саламаттыкты сактоо башкармалыгынын башкы адиси Анара Мамбетисаева өз сөзүндө буларды белгиледи:
«Биз өзгөчө көңүлдү жаштарга бурабыз — өлкөбүздүн келечегин аныктаган адамдарга. Ар бир адам ВИЧке тест тапшырууну, алдын алуунун заманбап ыкмаларын жана керектүү дарылоону кайдан алса болорун билиши абдан маанилүү. Заманбап терапия ВИЧ менен жашаган адамдарга толук кандуу жашоого, үй-бүлө курууга жана ден соолугу чың балдарды төрөөгө мүмкүнчүлүк берет», — деди ал.
РГВГжВИЧке көзөмөл борборунун директору Умуткан Чокморова тестирлөөнүн камтуусун кеңейтүүнүн маанилүүлүгүн белгиледи:
«Өзүңдүн ВИЧ-статусуңду билүү — алдын алуу жана дарылоо үчүн биринчи кадам. Биз баарын тестирлөөдөн өтүүгө жана саламаттыгын коргоо үчүн жеткиликтүү ресурстарды пайдаланууга чакырабыз. Эгер дарылоо эффективдүү болуп, вирус жүгү кандын анализинде аныкталбай турган деңгээлге түшсө, ВИЧ жыныстык жол менен жукпайт — муну ар бир адам билиши керек», — деп баса белгиледи ал.
Кыргызстандагы ДССУнун өкүлчүлүгүнүн башчысы Ливиу Ведраско Бүткүл дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун Европа аймактык бюросунун акыркы маалыматтарын сунуштады:
«2024-жылы региондордо ВИЧтин 105 922 жаңы учуру катталды. Аз гана төмөндөө болгону менен, кеч диагноз коюу деңгээлинин жогору бойдон калышы тынчсыздандырууда. Бул адамдар антиретровирустук терапияны өз убагында ала албай жатканын билдирет. Стигма жана дискриминация дагы эле олуттуу тоскоолдуктар бойдон калууда. Тестирлөө мүмкүнчүлүктөрүн, анын ичинде өз алдынча тестирлөөнү кеңейтүү — 2030-жылга чейин СПИДди коомдук саламаттыкка коркунуч катары жоюуда негизги кадам», — деди ал.
Иш-чаранын катышуучулары Кыргызстан улуттук чараларды күчөтүп, эл аралык уюмдардын сунуштарын ишке ашырып, алдын алуу программаларын өнүктүрүүнү улантып жатканын белгилешти.
Пресс-кафенин уюштуруучулары массалык маалымат каражаттарын ВИЧке каршы күрөш темаларын активдүү чагылдырууга чакырып, алдын алуунун, эрте диагностиканын жана ВИЧ менен жашаган адамдарга урмат менен мамиле кылуунун маанилүүлүгүн коомго түшүндүрүүгө көмөктөшүүгө үндөштү. Негизги принциптер баса белгиленди: тестирлөөгө жеткиликтүүлүктү кеңейтүү, дарылоонун үзгүлтүксүз болушун камсыздоо, стигма жана дискриминацияга каршы күрөш, ошондой эле мамлекеттин, өнөктөштөрдүн жана коомдун биргелешкен жоопкерчилиги.
Прикрепленные файлы:
Другие Новости
29.12.2025
Жаңы жылдык майрам жана дем алыш күндөрү саламаттык сактоо уюмдарынын иш тартиби
Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги майрам жана дем алыш күндөрүндө саламаттык сактоо уюмдарынын иштөө тартиби тууралуу маалымдайт.
Медициналык жардамдын жеткиликтүүлүгүн жана үзгүлтүксүз көрсөтүлүшүн камсыз кылуу максатында 2025-жылдын 30–31-декабрында республика боюнча бардык медициналык уюмдарда күчөтүлгөн иш тартиби камсыздалат. Бул күндөрү медициналык кызматкерлердин кошумча нөөмөттөрү уюштурулуп, кызматтардын жогорку даярдыгы камсыз кылынат, ошондой эле калкка шашылыш жана тез жардам көрсөтүү үзгүлтүксүз жүргүзүлөт.
2026-жылдын 1-9-январь аралыгында, жаңы жылдык каникул күндөрүндө, саламаттык сактоо уюмдары белгиленген тартипте иштеп, жооптуу кызматкерлердин нөөмөттөрү уюштурулат. Медициналык мекемелерде күнү-түнү тез жардам көрсөтүү камсыздалып, шашылыш дарылоого муктаж бейтаптарды жаткыруу үчүн керебеттердин резерви түзүлөт. Ошондой эле зарыл болгон дары-дармектердин, медициналык буюмдардын, кан компоненттеринин жана алардын резервдеринин жетиштүүлүгү камсыздалат.
Амбулатордук деңгээлде — үй-бүлөлүк медицина борборлорунда, жалпы дарыгердик практика борборлорунда жана үй-бүлөлүк дарыгерлер топторунда — 1–9-январь күндөрү үй-бүлөлүк дарыгердин, үй-бүлөлүк медайымдын жана каттоо бөлүмүнүн нөөмөттөрү 08:00дөн 18:00гө чейин, ал эми дарылоо кабинеттери 14:00гө чейин иштейт.
Тез жардам кызматы Бишкек жана Ош шаарларында, ошондой эле өлкөнүн бардык аймактарында демалышсыз, күнү-түнү иштейт. Мындан тышкары, санитардык авиациянын үзгүлтүксүз иши, санитардык-эпидемиологиялык кызматтын адистеринин жана лабораториялардын нөөмөтү майрамдык жана дем алыш күндөрү да камсыздалат.
Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги жаңы жылдык майрамдар мезгилинде калкка медициналык жардам толук көлөмдө көрсөтүлөрүн белгилеп, жарандарды зарыл болгон учурда медициналык уюмдарга өз убагында кайрылууга чакырат.
26.12.2025
Дары-дармектерге жеткиликтүүлүк жана ачык-айкын сатып алуулар: КР Саламаттык сактоо министрлиги БУУнун тутумундагы уюмдар менен кызматташуунун артыкчылыктарын талкуулады
2025-жылдын 26-декабрында Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министри Каныбек Досмамбетов Бириккен Улуттар Уюмунун тутумуна кирген уюмдардын өкүлдөрү менен жумушчу жолугушуу өткөрүп, анда колдонулуп жаткан Өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумдун алкагында дары-дармек менен камсыздоо маселелери талкууланды.
Талкуунун жүрүшүндө тараптар дары-дармек менен камсыздоо жаатындагы кызматташуунун негизги багыттарына — улуттук жөнгө салуу тутумун чыңдоо, өмүр үчүн зарыл дары-дармектерге жеткиликтүүлүктү кеңейтүү, сатып алуулардагы ачык-айкындуулукту жогорулатуу жана жеткирүү чынжырларынын туруктуулугун камсыз кылууга өзгөчө көңүл бурушту.
Министр сапаттуу дары-дармектерге адилеттүү жана туруктуу жеткиликтүүлүктү камсыз кылуу саламаттык сактоо тармагындагы мамлекеттик саясаттын артыкчылыктуу багыттарынын бири экенин жана бул Туруктуу өнүгүү максаттарына, айрыкча «Чың ден соолук жана бакубаттуулук» максатына жетүү менен түздөн-түз байланыштуу экенин баса белгиледи.
Өзүнчө көңүл сатып алуулардагы ачык-айкындуулукка жана коррупциялык тобокелдиктерди алдын алууга бурулду. Каныбек Досмамбетов системалуу өзгөрүүлөрдүн зарылдыгын белгилеп, алар адилетсиз практикаларды четтетүүгө жана бюджеттик каражаттарды натыйжалуу пайдаланууга багытталышы керектигин айтты.
«Мамлекет жыл сайын дары-дармек сатып алууга олуттуу каражаттарды багыттайт, биздин милдет — бул ресурстарды мүмкүн болушунча ачык-айкын жана рационалдуу пайдаланууну камсыз кылуу. Биз сатып алуулар тармагында тартипти катуу орнотууга, системаны адилетсиз практикалардан тазалоого жана туруктуу, чынчыл кызматташтыкты курууга багыт алдык. Өнүктүрүү боюнча өнөктөштөрүбүздүн колдоосу менен бул кызматташтык системалуу жана узак мөөнөттүү мүнөздө болот деп ишенебиз», — деп белгиледи Каныбек Досмамбетов.
Өнүктүрүү боюнча өнөктөштөр кызматташууну мындан ары тереңдетүүгө даяр экенин, анын ичинде эл аралык стандарттарга ылайык сатып алууларды колдоо, жеткирүү чынжырларын башкаруу, санариптик чечимдер, фармакологиялык көзөмөл жана саламаттык сактоо тутумунун институционалдык потенциалын жогорулатуу багыттарында көмөк көрсөтүүнү ырастады.
Жолугушуунун жыйынтыгында тараптар Өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумдун жоболорун ишке ашыруу боюнча биргелешкен ишти улантууга макулдашышты. Бул иш конкреттүү, өлчөнө турган натыйжаларга багытталып, дары-дармек коопсуздугун чыңдоого жана бейтаптардын кызыкчылыктарын коргоого кызмат кылмакчы.
25.12.2025
Кыргызстанда 2026-жылы ажылыкка зыярат кылуучуларга эмдөө иш-чаралары уюштурулду
Санитардык-эпидемиологиялык коопсуздукту камсыз кылуу жана жугуштуу оорулардын жайылышын алдын алуу максатында, Кыргыз Республикасынын Саламаттыкты сактоо министрлиги тарабынан 2026-жылы Меккеге ажылык сапарга баруучу жарандарды профилактикалык эмдөөнү жүргүзүү уюштурду.
Кыргыз Республикасынын Саламаттыкты сактоо министрлигинин бекитилген буйругуна ылайык, бардык зыяратчылар менингококк инфекциясына, ошондой эле сезондук сасык тумоого каршы эмдөөдөн өтүшү керек. Бул чаралар эл аралык саламаттыкты сактоо жана санитардык талаптарга жооп берет жана ажылыкка кирүү үчүн милдеттүү талап болуп саналат.
Эмдөөлөр 2025-жылдын 23-декабрынан 30-декабрына чейин республиканын бардык аймактарындагы саламаттык сактоо уюмдарында 1-таблицага ылайык жүргүзүлөт, милдеттүү түрдө алдын ала медициналык кароодон өтүшөт. Эмдөөлөр бардык коопсуздук талаптарына, «муздак чынжырча» стандарттарына жана инфекцияны көзөмөлдөө эрежелерине жооп берет.
1-таблица
2026-жылдагы ажылык сапарга баруучуларга эмдөө жүргүзүлгөн жерлердин тизмеси
| № | Аймактар | Вакцинацияланган жер |
| 1 | Ош облусу жана Ош шаары | №8 ΥМБ Ош областтык жана Ош ш. эмдөө кабинети, Ж.Райымбекова көч. №22 |
| 3 | Жалал-Абад облусу | Манас шаары, Курманбек көчөсү, №13, №2 ҮДТнын эмдөө кабинети |
| 4 | Баткен облусу | Баткен облусунун ҮМБ эмдөө кабинети, Султанмурат көчөсү, Мин башы №14 |
| 5 | Талас облусу | Талас шаары, областык ҮМБ эмдөө кабинети, Бердике Баатыр көчөсү №293 |
| 6 | Ысык-Көл облусу | Каракол шаары, областык ҮМБ, Абдрахманов көчөсү, № 121 |
| 7 | Нарын облусу | Нарын шаары, областык ҮМБ, эмдөө кабинети Качкынов көчөсү №5 |
| 8 | Чуйская аймак | -ЖДПБ Кант шаары, Ысык-Ата району, көч. Иманкулова №6. - ҮДТ Военно-Антоновка, Сокулук району, Фрунзе көчөсү б/н |
| 9 | Бишкек | Бишкек шаары, №5 ҮМБнын эмдөө кабинети, Курманжан Датка көчөсү, №109а |
Бардык катышкан саламаттыкты сактоо уюмдары эмдөө үчүн зарыл болгон вакциналар жана каражаттар менен камсыздалган. Эмдөө аяктагандан кийин ар бир зыяратчы белгиленген үлгүдөгү эмдөө сертификатын алат жана маалымат электрондук эмдөөнү каттоо системасына киргизилет.
Кыргыз Республикасынын Саламаттыкты сактоо министрлиги 2026-жылы ажылыкка барууну пландап жаткан жарандарды белгиленген эмдөө пункттарында өз убагында медициналык кароодон жана эмдөөдөн өтүүгө чакырат. Бул чараларды сактоо зыяратчылардын ден соолугун коргоо жана өлкөгө жугуштуу оорулардын киришинин алдын алуу үчүн абдан маанилүү.